Krachten gebundeld voor oudere patiënt

Als je kennis en ervaring combineert, heb je meer informatie om goede beslissingen te nemen. Daarom schakelen specialismen bij oudere patiënten geriatrie (medisch specialisme voor de oudere patiënt) in. Tel bij die expertise de steun op van mensen die dichtbij de oudere patiënt staan. Daarmee zijn de krachten gebundeld waarmee het ziekteproces beter te behappen is. Dat is een fijn uitgangspunt, vooral voor ouderen voor wie zaken soms niet meer zo vanzelfsprekend zijn als voor jongeren.

Geriater Barbara van Munster: “Als je ziek wordt en je moet besluiten nemen over je behandeling, dan is dat best moeilijk. Niet dat de patiënt niet weet wat belangrijk is, maar hij heeft volledige informatie nodig om de juiste afwegingen te kunnen maken. Daarbij is de hulp en expertise van geriatrie heel waardevol. Veel mensen denken dat een geriater de dokter voor mensen met dementie is. Maar ons werkgebied is veel breder dan dat. Wij bekijken en behandelen de ‘totale patiënt’. Bijvoorbeeld: een oudere persoon heeft nierproblemen. De nierspecialist (nefroloog) kijkt vooral naar alles wat samenhangt met de nierziekte en schakelt als het nodig is ons in. Wij kijken dan naar alles om die nier heen. Daarmee bedoel ik de lichamelijke en geestelijke situatie van de patiënt en ook de partner, kinderen, mantelzorg en sociale omgeving.”

In kaart brengen

“Als iemand een dialysetraject ingaat”, vervolgt Van Munster, “raakt dat niet alleen de patiënt maar alles om hem heen. Wij brengen dat in kaart. Om alle specifieke onderdelen in beeld te krijgen, trekken we twee uur uit om met de patiënt in gesprek te gaan. Ik beoordeel en behandel de lichamelijke en geestelijke situatie op medisch vlak.” Geriatrie verpleegkundige Gerdieneke Klement vult aan: “Ik stel allerlei vragen over de sociale situatie. Bijvoorbeeld of de patiënt gehuwd of alleen is, of er kinderen of thuiszorg is, en hoe de patiënt zijn dagen vult. Ik vraag hoe het eetpatroon is en hoe het met mobiliteit, geheugen en stemming is gesteld. Alle onderdelen hebben effect op elkaar en op de patiënt. Het is niet handig één onderdeel aan te pakken en de rest ongemoeid te laten. Met inzicht in de totale mens kun je rekening houden met alle aspecten die de behandeling en het welzijn van de patiënt beïnvloeden. En is de kans dat het plan van aanpak aanslaat het grootst.”

Aandacht en ondersteuning

Klement geeft voorbeelden: “Stel de patiënt eet niet voldoende en is erg verzwakt. Dan kijken we wat we op het gebied van voeding en fysiotherapie kunnen doen, zodat zijn conditie verbetert en hij voldoende aansterkt om de dialyse aan te kunnen. Ook bespreken we of de patiënt voldoende hulp en ondersteuning in zijn directe omgeving heeft of dat we daar iets voor moeten regelen. Ook komt het voor dat de patiënt zelf mantelzorger is van een zorgbehoeftige partner. Kun je die persoon alleen laten als je zelf naar het ziekenhuis moet om te dialyseren? Moet er extra zorg of opvang geregeld worden en hoe doe je dat dan? Na de eerste weerstand die mensen vaak hebben tegen geriatrie, zijn ze vaak blij en opgelucht. Ook de familie vindt het fijn. Zij hebben meestal al wel gezien dat er iets aan de hand is en zijn blij dat er aandacht en ondersteuning is.”

Haalbaarheid

Als alles in kaart is gebracht geven de geriater en de verpleegkundige hun advies aan de nefroloog. Deze kan met de adviezen verder met de patiënt in gesprek. De specialist en zijn/haar team krijgen daarmee een verdieping van hun eigen beoordeling van de situatie en gezondheid van de patiënt. Nefroloog Yolande Vermeeren: “Het is fijn om meer informatie te hebben om een goed behandelplan op te kunnen zetten. Geriatrie heeft tijd, middelen en expertise om de situatie van de patiënt goed in beeld te krijgen. In principe doen we op de dialyse-afdeling bij elke 65+er een test om te beoordelen of deze persoon in staat is het behandeltraject in te gaan. Ook gaan een verpleegkundige en een maatschappelijk werker bij de patiënt op bezoek. Daarbij is er veel aandacht voor de situatie thuis, de partner en de (on)mogelijkheden van de patiënt. En dan hebben we nog ons ‘onderbuikgevoel’ die door ervaring en kennis gevoed ook een idee geeft over de haalbaarheid van de behandeling. Als we vanuit die drie bronnen twijfelen aan de geestelijke en/of lichamelijke toestand van de patiënt, dan schakelen we het geriatrie team in.”

Kwaliteit van leven

Vermeeren vervolgt: “Naast ons medische kennis over de nieren en de bevindingen van geriatrie is er de wens van de patiënt zelf. Is iemand heel opgewekt en ziet hij de toekomst vol vertrouwen tegemoet? Of zit iemand in de put en ziet hij zijn ziekte als een onoverkomelijk probleem? Wat betekent de ziekte en de behandeling voor de kwaliteit van zijn leven? Kan hij nog de regie houden en voldoende zelfstandig zijn? Allerlei vragen die mede bepalend zijn voor de uiteindelijk keuze. Bovendien is geen enkele oudere patiënt hetzelfde. Er zijn hulpbehoevende 65-jarigen en kwieke 88-jarigen. We willen weten hoe de persoon is, omdat dialyse een heel complexe en dure behandeling is. We willen dat niet starten om halverwege het traject tot de conclusie te komen dat we er nooit aan hadden moeten beginnen. Met de expertise van ons team en de inzet van geriatrie is het mogelijk een goed overwogen beslissing te maken.”

In Nederland zijn meer ziekenhuizen waarin specialismen bij complexe behandelbesluiten geriatrie inzetten om een beter inzicht te krijgen in de gezondheid van de oudere patiënt. Gelre ziekenhuizen loopt echter voorop in wetenschappelijk onderzoek over dit onderwerp vanuit het Expertisecentrum Ouderengeneeskunde (ECO). Het samengaan van patiëntenzorg en wetenschap zorgt voor meer waardevolle kennis. Dat komt de patiënt van Gelre ziekenhuizen zeker ten goede.

Lees ook de andere artikelen die het expertisecentrum Ouderengeneeskunde heeft gepubliceerd of lees meer over het wetenschappelijk onderzoek dat zij heeft gedaan.

De heer Rossèl: “Ik vond het gesprek heel nuttig.”

De heer Rossèl kwam in het ziekenhuis voor nierfalen. “Mijn nieren functioneren niet zo goed meer. Ik moet misschien dialyse en dat maakt me een beetje angstig. Omdat ik ook wat in de war was, heeft de dokter me doorgestuurd naar geriatrie. Daar hebben ze me allerlei vragen gesteld en een soort test gedaan. Dat vond ik heel interessant en leerzaam. Ik vond het ook fijn dat ze me eens even helemaal ‘doorlichten’. Ik begon aan mezelf te twijfelen en zo’n test is dan heel nuttig, vind ik. Dan zie je wat je nog goed kunt en wat niet meer zo goed. Ik vind het vooruitzicht op dialyse nog steeds spannend. Maar ik ben wel blij dat ik met de geriater heb gesproken.”

Geplaatst op 7 maart 2018

Van links naar rechts: Gerdieneke Klement, Yolande Vermeeren en Barbara van Munster

Deze website gebruikt cookies om u de best mogelijke ervaring te geven.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren en gebruik te maken van de verschillende functies op de website.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor u een betere gebruikerservaring krijgt.
Online surfgedrag/reclamecookies
Deze cookies worden enkel ingezet voor het kunnen afspelen van YouTubevideo's via onze website. Er worden dus geen gegevens verzameld voor reclamedoeleinden.

Meer weten