Orthostase

Als u last heeft van orthostase dan is uw lichaam niet goed in staat om de bloeddruk snel genoeg aan te passen aan houdingsveranderingen. Orthostase wordt ook wel orthostatische hypotensie genoemd.

Wat is normaal?

Als de lichaamshouding verandert van liggen of zitten naar staan, dan reageert het lichaam zo snel dat er geen bloeddrukdaling optreedt. Bij het gaan staan verplaatst het bloed zich naar de buik en benen. Als het lichaam goed functioneert, dan neemt het bloeddruk-regelsysteem in de bloedvaten en hersenen dit waar en zet heel snel een reactie in gang: de hartslag versnelt en de bloedvaten vernauwen zich. Hierdoor blijft de bloeddruk op niveau en krijgen de hersenen altijd voldoende bloed aangevoerd.

Orthostatische hypotensie

Bij orthostatische hypotensie werkt dit regelsysteem niet goed en vinden de aanpassingen van het lichaam te langzaam of onvolledig plaats. De bloeddruk zal dan dalen bij gaan staan of overeind komen. Het gevolg is dat de bloedvoorziening in het lichaam en in het bijzonder in de hersenen tekortschiet.
Orthostase kan voorkomen bij aandoeningen van het zenuwstelsel (zoals bij de ziekte van Parkinson of bij suikerziekte) of bij het gebruik van bepaalde medicijnen. Oudere mensen hebben een verhoogd risico op orthostase soms zonder duidelijke oorzaak.

Postprandiale hypotensie

Postprandiale hypotensie betekent een bloeddrukdaling na het eten.
Om een maaltijd goed te kunnen verteren gaat er kort na het eten meer bloed naar de maag en darmen. Als het regelsysteem van het lichaam niet goed werkt, kan ook in deze situatie de bloedtoevoer naar de hersenen tekortschieten waardoor u duizeligheid of gevoelens van flauwvallen kunt ervaren.

Klachten van orthostase

  • duizeligheid, licht in het hoofd, zwarte vlekken voor de ogen
  • wazig zien
  • pijn in nek en schouder
  • hoofdpijn
  • vallen
  • flauwvallen of bijna-flauwvallen

De klachten kunnen optreden in de volgende situaties:

  • bij het opstaan
  • na de maaltijd (omdat het bloed vooral naar de darmen gaat)
  • bij gebruik van bepaalde medicijnen ( bijvoorbeeld bloeddrukverlagende medicijnen, plastabletten, sommige antidepressiva en parkinson medicijnen)
  • na een warm bad of warme douche (er treedt bloedvatverwijding op)
  • te kort aan vochtinname of veel vochtverlies
  • bij lichamelijke inspanning

Wat kunt u zelf doen?

  • Slaap met een verhoogd hoofdeinde (30º), bijvoorbeeld door het plaatsen van klossen van ongeveer 15 cm onder de poten van het hoofdeinde van het bed.
  • Een glas water drinken vóórdat u opstaat.
  • Vóórdat u opstaat van uw bed, op de bedrand gaan zitten, bungelen met de benen en dan rustig gaan staan.
  • Als u gezeten heeft, rustig tot staan komen.
  • Na het opstaan kort op de plaats marcheren voordat u gaat lopen.
  • Voldoende en regelmatig bewegen/ wandelen.
  • Vermijd langdurig stilstaan, bij klachten de benen kruisen en op beide benen stevig staan. Zo kan er minder bloed wegzakken.
  • Aanspannen van buik- en beenspieren pompt het bloed terug naar het hart. Trainen van deze spieren heeft nut bij klachten van orthostatische en postprandiale hypotensie.
  • Vermijd hete douches en baden.
  • Vermijd plaatsen waar u lang moet staan en geen gelegenheid is om te gaan zitten.
  • Drink minimaal 1,5 liter water (behalve als de arts anders heeft voorgeschreven).
  • Zorg voor voldoende zout inname ( behalve als de arts u anders heeft voorgeschreven).
  • In sommige gevallen wordt het dragen van steunkousen aangeraden.

Bij postprandiale hypotensie (tensiedaling na de maaltijd) gelden de zelfde leefregels met als toevoeging:

  • Gebruik liever meerdere kleine maaltijden per dag dan grote maaltijden. Vooral een klein ontbijt. Verdeel het ontbijt zo nodig over twee momenten.
  • Na het ontbijt een half uur rusten voordat u gaat staan.
  • Gebruik geen toegevoegde suiker, niet snoepen.
  • Neem voor de maaltijd een cafeïne houdende drank. Cafeïne vernauwt de bloedvaten van de buikorganen.
  • Zo nodig kan uw behandelend arts u verwijzen naar een diëtist.

Medicijnen

Als blijkt dat bepaalde medicijnen de oorzaak zijn, dan kan uw arts die mogelijk aanpassen. Bespreek dit met uw huisarts of behandelend arts.

Herkent u bovenstaande klachten bij u zelf?

Neem dan contact op met uw huisarts. Zo nodig verwijst de huisarts u naar Polikliniek Geriatrie.

Downloads

  • Orthostatische hypotensie (GER-515) Download

Deze website gebruikt cookies om u de best mogelijke ervaring te geven.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren en gebruik te maken van de verschillende functies op de website.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor u een betere gebruikerservaring krijgt.
Online surfgedrag/reclamecookies
Deze cookies worden enkel ingezet voor het kunnen afspelen van YouTubevideo's via onze website. Er worden dus geen gegevens verzameld voor reclamedoeleinden.

Meer weten