Vulvakanker

Kanker van de vulva is een zeldzame kwaadaardige aandoening van de huid rond de schede. De eerste klachten kunnen bestaan uit langdurige jeuk en irritatie, en soms bloedverlies. De behandeling is meestal een operatie: daarbij worden de kanker en zo nodig de lymfklieren in een of beide liezen verwijderd.

Soms, als er uitzaaiingen in de lymfklieren zijn, moet nog aanvullend bestraling plaatsvinden. De prognose is meestal goed, afhankelijk van de grootte van de kanker en van eventuele uitzaaiingen.

Wat is kanker van de vulva?

De vulva is de huid rond de schede en bestaat uit de kleine en grote schaamlippen en de clitoris. Er bestaan verschillende vormen van kanker van de vulva: vulvacarcinoom ontstaat uit de huid van de schaamlippen en is de meest voorkomende kanker van de vulva; vulvamelanoom ontstaat uit de pigmentcellen van de huid van de schaamlippen en komt minder vaak voor.

De vulva

Bij wie komt kanker van de vulva voor? Kanker van de vulva is zeldzaam en komt in Nederland bij ongeveer 200 vrouwen per jaar voor. Het is een ziekte die vooral bij oudere vrouwen ontstaat: de helft van de vrouwen met kanker van de vulva is 74 jaar of ouder.

Hoe ontstaat kanker van de vulva?

Kanker van de vulva ontstaat zeer langzaam uit afwijkende cellen in de huid van de vulva. De laatste jaren is duidelijk geworden dat er twee vormen van vulvakanker voorkomen, die uit verschillende huidafwijkingen kunnen ontstaan: VIN (vulvaire intraepitheliale neoplasie) en LS (lichen sclerosus). Deze huidafwijkingen blijven bijna altijd goedaardig, maar kunnen in minder dan 10 procent uitgroeien tot kanker.

VIN (vulvaire intraepitheliale neoplasie) is een huidafwijking die wordt veroorzaakt door het humaan papillomavirus (het wrattenvirus). VIN kan een voorstadium zijn van vulvakanker. Bij ongeveer 5 tot 10 procent van de vrouwen met VIN ontstaat kanker.

LS (lichen sclerosus) komt het vaakst voor. Lichen betekent wit en sclerosus betekent hard, dus de huid van de vulva wordt hierbij harder en witter. LS is een goedaardige huidafwijking waarvan de oorzaak onbekend is en die
doorgaans al jaren bestaat. Bij ongeveer 5% van de vrouwen met LS kan kanker van de vulva ontstaan.

Onderzoek

Bij het vermoeden op kanker van de vulva zal een biopt (een klein stukje weefsel) van de afwijking worden genomen. Dit gebeurt op de polikliniek in de behandelkamer, en het doet bijna geen pijn. Vaak wordt eerst een foto van de afwijking gemaakt. Daarna doet de gynaecoloog inwendig onderzoek en voelt vaak in beide liezen om eventuele uitzaaiingen in de liesklieren op het spoor te komen. De patholoog beoordeelt in het laboratorium het biopt onder de microscoop. De uitslag zal daarom niet meteen bekend zijn. Om eventuele uitzaaiingen op te sporen wordt soms een buikscan of echoonderzoek verricht en een longfoto gemaakt.

Behandeling

Operatie
Wanneer uit het biopt blijkt dat het gaat om vulvakanker, overlegt de gynaecoloog doorgaans met een ziekenhuis waar veel ervaring bestaat met de behandeling van deze aandoening. Deze behandeling bestaat uit een operatie waarbij het afwijkende gedeelte wordt weggehaald. De afwijking wordt verwijderd met een stukje 'normale' huid eromheen. Het is maar zelden nodig dat hierbij ook de clitoris, een stukje van de urinebuis, de vagina of van de kringspier van de anus wordt verwijderd. Meestal haalt de gynaecoloog ook de lymfklieren in één of beide liezen weg.

Schildwachtkliermethode
Voor de lymfklieren in de liezen bestaat er de laatste jaren in een aantal ziekenhuizen een alternatieve behandeling. Dit gebeurt vooralsnog in het kader van wetenschappelijk onderzoek. Bij deze methode kan voorkomen worden dat lymfklieren voor niets worden verwijderd. Bij deze schildwachtkliermethode spuit de gynaecoloog vóór de operatie een radioactieve speurstof rond de afwijking op de vulva. Deze speurstof wordt door de lymfbanen opgenomen en naar een of meerdere lymfklieren in de lies vervoerd. Lymfklieren die de speurstof opnemen worden zichtbaar op een röntgenfoto en kunnen door middel van een veel kleinere liesoperatie worden weggenomen.

Kans op genezing
Vulvakanker is een goed behandelbare ziekte als het in een vroeg stadium wordt ontdekt. Met 'vroeg' bedoelen we het stadium waarin een kleine afwijking bestaat zonder uitzaaiingen in de lymfklieren van de lies. Hierbij is genezing mogelijk bij 80 tot 90 procent van de vrouwen met vulvakanker. Zelfs als er weinig uitzaaiingen zijn, bijvoorbeeld in een klein gedeelte van één of twee lymfklieren, is genezing nog steeds bij 60 tot 70 procent van de vrouwen mogelijk.
Bij ongeveer 20 procent van de vrouwen met deze ziekte kan op dezelfde plaats kanker terugkomen of zelfs na lange tijd weer opnieuw ontstaan. Als dit op tijd wordt ontdekt is opnieuw genezing door een operatie mogelijk.

Deze website gebruikt cookies om u de best mogelijke ervaring te geven.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren en gebruik te maken van de verschillende functies op de website.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor u een betere gebruikerservaring krijgt.
Online surfgedrag/reclamecookies
Deze cookies worden enkel ingezet voor het kunnen afspelen van YouTubevideo's via onze website. Er worden dus geen gegevens verzameld voor reclamedoeleinden.

Meer weten